Guía de vixilancia da saúde no sector pesqueiro. 3ª parte

A pesca é unha realidade común intimamente ligada á vida social e económica do litoral Cantábrico Noroeste de España, e por elo, as direccións dos Institutos de Seguridade e Saúde Laboral situados nas comunidades autónomas galega, asturiana, cántabra e vasca acordaron desenvolver conxuntamente esta Guía de Vixilancia da Saúde no sector pesqueiro no ano 2010.

A Guía foise desenvolvendo en diferentes etapas. A primeira etapa, dirixida ás frotas de baixura e artesanal, publicouse no outono de 2011. A segunda, que abordaba as actividades de marisqueo a pé, extracción de recursos específicos e as actividades auxiliares á pesca, fíxoo no outono de 2012, e a terceira, sobre as artes de altura e gran altura, que se presenta neste volume, faio un ano despois. Queda aínda un último traballo. Nel tratarase de mostrar como, utilizando esta Guía na realización da avaliación de riscos, pódese conseguir que a vixilancia da saúde dos traballadores sexa específica.

Atendendo aos principios da Lei de Prevención de Riscos Laborais, a Guía desenvolve un modelo que permite chegar a dispoñer do coñecemento detallado do posto de traballo, describindo as fases, tarefas e subtareas que o compoñen, identificando a continuación os riscos ligados a cada unha delas. Trátase da fase previa á avaliación dos riscos, que é o proceso dirixido a estimar a magnitude daqueles que non puidesen evitarse. Así pois, a Guía constitúese en orientación xeral para que poida procederse a esta avaliación, que debe facerse de forma particular en cada caso.

Coñecer a fondo os postos de traballo, baseándose na súa descrición detallada, e avaliar así os seus riscos permite determinar o contido específico da vixilancia da saúde dos traballadores que os ocupan, aos que se adaptará finalmente en función das súas características persoais. Todo iso é fundamental para comprender o modo en que as condicións de traballo afectan á saúde dos traballadores e para que o médico do traballo poida informar o empresario e ás persoas con responsabilidades en materia de prevención das conclusións que se deriven dos recoñecementos efectuados en relación coa aptitude do traballador para o desempeño do posto de traballo ou coa necesidade de introducir ou mellorar as medidas de protección e prevención, a fin de que poidan desenvolver correctamente as súas funcións en materia preventiva.

Con este ánimo, a terceira parte da Guía aborda o traballo relativo ás artes de altura e gran altura, que se caracterizan por dedicarse á pesca en buques máis grandes, máis tecnificados e lonxe das nosas costas. A permanencia durante longos períodos en caladoiros afastados, compartindo labores con traballadores de nacionalidades diversas, e mesmo en países onde poden existir enfermidades endémicas e con climas moi diferentes ao noso son cuestións a ter en conta desde o punto de vista psicosocial e médico; e aínda que estes riscos non son alleos ao resto do sector, en leste adquiren un acento diferente.

As matrices de fases, tarefas e subtareas incluídas nesta parte da Guía destacan pola súa complexidade e o custoso da súa elaboración, pero poñémolas a disposición na confianza de que o traballo de quen as utilice sexa máis fácil e abordable.

O desexo ao facer entrega desta terceira parte da de Guía de Vixilancia da Saúde no sector pesqueiro é, como foi desde o seu inicio, o de que se constitúa nunha ferramenta útil dentro do campo da prevención de riscos laborais.

Guía de vixilancia da saúde no sector pesqueiro. 3ª parte