Alerta pellets de madeira


Obxectivo da alerta

Advertir do risco por inhalación de monóxido de carbono (CO) do persoal que utilice ou realice operacións de mantemento en instalacións de almacenamento de pellets de  madeira, e tamén nas operacións de produción e transporte de pellets de madeira.

Caso que orixina a alerta

O pasado mes de marzo de 2013 produciuse o accidente mortal dun traballador que realizaba operacións de mantemento no interior dun depósito de almacenamento de pellets de madeira que alimentaba a caldeira dun centro educativo.

O accidente foi causado por inhalación de monóxido de carbono xerado polos pellets de madeira almacenados no depósito (espazo confinado).

Non se identificou o risco de emanación de monóxido de carbono, nin tampouco se considerou o depósito de almacenamento de pellets como un espazo confinado, polo que non se aplicou ningunha medida preventiva para controlar o devandito risco.

Risco de emanación de monóxido de carbono (COI en almacenamento de pellets de madeira.

Os pellets de madeira son un biocombustible sólido formado pola compactación de subproductos procedentes da industria da madeira, maioritariamente serrín e labras. A súa utilización é basicamente para calefacción en domicilios particulares e en instalacións de empresas.

A partir de diversos accidentes mortais ocorridos a nivel mundial, realizáronse estudos sobre a emisión do CO en almacenamentos de pellets de madeira. Devanditos accidentes producíronse tanto en operacións de transporte marítimo como en instalacións de almacenamento, mesmo en recintos non considerados como espazos confinados.

O CO é un gas inodoro e tóxico, cuxa afinidade por unirse coa hemoglobina do sangue é moi superior á do osíxeno e por iso en espazos confinados a inhalación de CO causa asfixia por falta de achega de osíxeno a nivel celular.

Os estudos existentes indican que a xeración de CO por pellets de madeira débese a un proceso de autooxidación  espontánea dos ácidos graxos da propia madeira. Os datos experimentais mostran que pequenas cantidades de pellets de madeira almacenados, poden xerar concentracións mortais de CO nos recintos pechados onde se almacenen aínda que haxa un nivel normal de osíxeno.

Medidas preventivas aplicables no almacenamento de pellets de madeira para evitar o risco de intoxicación por inhalación de CO

De acordo coas características descritas dos pellets de madeira, a organización preventiva da empresa determinará, en cada caso, se o depósito de almacenamento  de pellets tense que considerar como un espazo confinado, e adoptarán as medidas preventivas adecuadas.

Se a zona de almacenamento considérase como un espazo confinado é necesario adoptar as medidas de prevención seguintes:

  • Identificar na avaliación de riscos calquera espazo de almacenamento de pellets de madeira para a aplicación obrigatoria do procedemento de traballo en espazo confinado.
  • Prohibir o acceso (total ou parcial, incluíndo en todo caso as vías respiratorias das persoas) a calquera recinto ou espazo utilizado como almacén de pellets de madeira, por parte de persoal non autorizado e non competente para realizar traballos en espazos confinados.
  • En caso de necesidade de acceso, será obrigatorio cumprir o protocolo de traballos en espazos confinados que inclúa, como mínimo, as seguintes medidas:

o   Ventilar adecuadamente o espazo.

o   Comprobar a calidade do aire interior (concentracións de O2, CO) antes e durante a realización das operacións no interior do espazo.

o   Mesmo se a calidade do aire é aceptable, é necesario utilizar equipos de protección individual respiratoria autónomos e manter un contacto permanente co exterior mediante liña de vida.

o   Presenza de recursos preventivo/s no exterior do recinto.

  •  Sinalizar segundo normativa, os aspectos seguintes:

o   Espazo confinado, por exemplo co sinal de advertencia de perigo en xeral, coa anotación "Espazo confinado", de acordo co Anexo III do RD 485/1997.

o   Risco de intoxicación por CO. Pódese engadir ao sinal de advertencia de materia tóxica a anotación "Atmosfera tóxica", tamén de acordo co Anexo III do RD 485/1997.

o   Atmosfera explosiva (ATEX), de acordo co sinal do Anexo III do RD 681/2003.

o   Uso obrigatorio de EPl  respiratorios, de acordo co sinal de obrigación de uso dos equipos de protección individual das vías respiratorias, tal e como se establece no Anexo III do RD 485/1997.

o   Ventilar adecuadamente o recinto, mediante o sinal de obrigación xeral e a anotación "Ventilar suficientemente o recinto".

  • Os fabricantes e distribuidores de pellets de madeira, proporcionarán a información adecuada de seguridade e saúde aos usuarios, respecto dos riscos que pode ocasionar a manipulación e almacenamento do seu produto.

Bibliografía

- Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo. NTP 223.

- Health and Safety Executive. OPSTD 3-2012: Risk of carbon monoxide release during the storage of wood pellets. http://www.hse.gov.uk/safetybulletins/cowood-pellets.htm . . . .

- Gauthier, Grass, Lory, Kramer, Thali, Bartsch. Lethal Carbon Monoxide Poisoning in Wood Pellet Storerooms - Two cases and a Review  of the Literature. Ann Occup Hyg (2012).56 (7): 755-763.

- Kuang, Shankar, Bi, Lim, Sokhansanj, Melin. Rate and Peak Concentrations of Off-Gas Emissions in  Stored Wood Pellets - Sensitivities to Temperature, Relative Humidity, and Headspace Volume. Ann Occup Hyg. 2009 Nov;53(8):789-96.

- OCSS (Organización e Control en Seguridade e Saúde). 2013. Risco de intoxicación por monóxido de carbono nos almacenamentos de pellets de madeira. (Publicado en "The bioenergy international" nº 18 - Xaneiro 2013)